Wat heeft bol.com met online leren te maken?

Er was geen plek meer vrij, mensen waren enorm verrast en je voelde een golf van inspiratie door de zaal heen gaan. Daarom doe ik graag ook verslag van de sessie die wij vanuit TinQwise zelf gaven: ‘Wat heeft bol.com Lees meer...

Marcel de Leeuwe, Hans de Zwart: Self Organised Learning

Self Organised Learning, Do It Yourself Learning, Het Nieuwe Leren... Hoe we het ook noemen, we gaan er veel over horen in deze sessie. We gaan het zelfs zelf ervaren. "Maar vooral," zegt Hans de Zwart, "we gaan niet vertellen Lees meer...

Claire Boonstra: Van niet naar wel

Claire Boonstra heeft als laatste keynote iedereen in de zaal anders naar de wereld, het bedrijfsleven en leerprocessen laten kijken. De ene positieve tweet na de andere kwam voorbij via #ele13. Ook zorgde haar verhaal voor goede discussies. Volop reuring Lees meer...

Dale Stephens: New education please!

"The end of university" is de pakkende slogan waar Dale Stephens mee begint. "Uncollege is de huidige universiteit: leren buiten het systeem om, gericht op individuals, en met behulp van workshops en come togethers in de weekenden." Hij had direct Lees meer...

ITS2012 Day 2: Serious Game Design

Around 5 PM during the 2nd day of the Intelligent Tutoring Systems Conference, prof. Bertrand Marne presented a design pattern library for mutual understanding and cooperation in serious game design. According to Marne, serious game design is about collaboration that Lees meer...

Bas Haring: Afscheid van leren

De allerlaatste keynote van het E-learning Event 2012 wordt gedaan door Bas Haring, filosoof en die gast van dat boek ‘Kaas en de Evolutietheorie’. Hij houdt van een toegankelijk, gemakkelijk, voor iedereen begrijpelijk verhaal en gaat dat in dit geval houden over oud en nieuw leren.

Zijn filosofie is: een verhaal mag niet twee keer bedacht en verteld worden. Hij meldt dus eerst dat hij min of meer gaat improviseren op basis van de titel van zijn keynote, die iemand anders voor hem heeft bedacht. Hij wil de titel echter wel iets aanpassen naar een meer algemeen thema: afscheid, is dat een ramp?

Hij vertelt dan over het afscheid wat hij na zeven jaar moest nemen van zijn allereerste vriendin, toen het uit ging. Drie jaar later kwam hij haar toevallig weer tegen en dacht hij: ‘Leuke meid, maar niets voor mij.’ Een belangrijke reactie volgens Bas, want hij had blijkbaar afscheid genomen van haar en van het deel van hemzelf wat bij haar hoorde. En dat doen we volgens hem voortdurend. Afscheid nemen van allerlei elementen in ons leven. Het leven is heel veranderlijk; je neemt steeds een beetje afscheid van jezelf. En als dat voortdurend gebeurt, is dat eigenlijk ook helemaal niet zo erg meer. Het wordt minder zwaar. Dan weet je dat niets hetzelfde blijft. Alles glipt door je vingers en als je je daarbij neerlegt, maak je het jezelf veel gemakkelijker.

Dan de volgende metafoor: de installatie van de CV van Bas. Hij wist er op dat moment alles van, had helemaal geleerd hoe dat ging, een CV installeren. Een paar maanden later was er iets kapot, en bleek ineens dat hij er niets meer van wist. Compleet vergeten. En daaruit trekt hij de les dat we dingen leren, maar even goed ook vergeten. Afscheid nemen van kennis is niet altijd vervelend. We worden gevormd door een kern, met daar omheen dingen die we opnemen en weer loslaten. En er is meer verandering in ons leven dan vaste kern.

Deze twee ervaringen hebben – samen met een heleboel anderen – invloed op de manier waarop hij aankijkt tegen het leven en verandering in het leven.

Dan eindelijk terug naar de titel: afscheid van het oude leren en e-learning. Hij vindt dat een hele ambivalente term, trouwens. En o ja, wisten we ook dat hij in 1999 nog in de e-learning heeft gezeten? Iets met camerasurveillance van studenten… Dus je zou zeggen: hij is misschien best wel progressief. Helaas, Bas is een hele traditionele man. Hij houdt van de heerlijke ouderwetse leervormen, die zelfs terugvoeren tot Socrates. Hij houdt eigenlijk van alle dingen binnen leren die niet veranderen.

- Leren blijft bijvoorbeeld altijd kopiëren van andere mensen. Dat hoort bij de mens en dat gaat niet veranderen. Dat is hoe we in elkaar zitten.

- Ook houdt hij van een zwart schoolbord en wit krijt. Daarmee kun je het hele proces laten zien van hoe je tot een resultaat komt. Je ziet het voor je ogen ontstaan, in plaats van dat je alleen maar het resultaat ziet. En ook dat blijft volgens Bas altijd hetzelfde, het belang van het proces.

- Verder is het altijd belangrijk om iets te leren vanuit een (voor jou) relevante context. Wanneer je zelf iets ervaart of zelf tot een conclusie komt, blijft het beter hangen. Wanneer je iets zelf – letterlijk of figuurlijk – door je handen laat gaan, krijgt het betekenis voor je. Het getal 100 zegt ons niets, tenzij je er een context aan verbindt. 100 mensen, of 100 jaar, 100 seconden of 100 modules.

- Ten slotte een laatste onveranderlijke ding: we maken altijd fouten. We kunnen niet in de toekomst kijken, dat is altijd onzeker en onbekend.

Van al deze dingen denkt Bas dat ze niet veranderen. Dan zijn er ook nog dingen waarvan hij van harte hoopt dat ze hetzelfde blijven.

Hij hoopt dat e-learning en elke andere vorm van leren altijd onmeetbaar blijven. Het uiteindelijke resultaat moet niet in cijfers uit te drukken zijn. Écht leren en opleiden bestaat uit emotie, complexe vaardigheden, gedrag… Allemaal dingen die niet goed te isoleren en te meten zijn.

Ook moeten we niet denken dat leren iets is waar je altijd direct profijt van hebt. Het hoeft niet per se direct resultaat te bieden. De lange termijn is ook belangrijk. Hij hoopt dat dat nooit verandert.

Dan gaan we weer terug naar het afscheid nemen van oude elementen en de nieuwe mogelijkheden in leren. Zo’n nieuwe mogelijkheid is bijvoorbeeld Twitter, volgens Bas niet veel meer dan kletsen met je vingers. Of boeken met realtime grafieken. Niet meer plat, maar interactief. En het aanbieden van korte, krachtige, slimme fragmentjes informatie om mensen dingen te leren.

Hij gooit er dan nog even één van zijn vele tussentijdse samenvattingen tegenaan: we hebben het gehad over de betekenis van afscheid; er verandert heel veel niet; soms dingen dreigen te veranderen maar veranderen misschien toch niet; en sommige veranderingen zijn gewoon heel erg leuk.

En toen sloot Bas Haring, filosoof en een enorme kletskous, het congres af met een metafoor waar ik hem compleet kwijtraakte. Mooi geweest!

Vergeef me ten slotte kleine foutjes of enigszins eigen interpretaties, want het was zo op het (rumoerige) einde van de dag soms lastig te volgen. Maar ach, zijn we niet allemaal een beetje filosoof?

Posted on in congres, ele12

Voeg een reactie toe